Erfgoed om te koesteren

De Konijnenberg maakt al eeuwen een deel uit van het dorpscentrum. Na de Eerste Wereldoorlog groeit het besef dat dit Kempens landschap misschien niet voor eeuwig bewaard blijft. Mens én natuur vormen een bedreiging voor de berg. Militaire oefeningen, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, op en rond de Konijnenberg versnellen het verval. Alhoewel er vanaf de jaren 1950 aanplant gebeurt om verstuiving tegen te gaan, worden er nog regelmatig motorcross wedstrijden georganiseerd. Tijdens de opmaak van het gewestplan in de jaren 1970 gaan er meer stemmen op om de Konijnenberg te beschermen.

Beschermd cultuurhistorisch landschap

In de jaren 1970 laait de discussie rond de toekomst van de Konijnenberg hoog op. De gemeente heeft plannen voor een sport- en recreatiecentrum, maar men beseft dat de duinenrij vlak bij de dorpskern een zeldzaam stukje Kempens landschap is. In 1973 raakt de mogelijke klassering zelfs in het nieuws: sommigen pleiten voor bescherming van de hele omgeving, anderen enkel van de berg zelf. Uiteindelijk wordt duidelijk dat de Konijnenberg meer is dan een speel- en wandelplek: het is ook een waardevol geomorfologisch landschap. Op 4 september 1980 wordt de Konijnenberg officieel beschermd als cultuurhistorisch landschap, omwille van zijn esthetische én wetenschappelijke waarde.

Bijzonder en uniek landschap

De bescherming uit 1980 betekent dat zowel de unieke natuur als de sporen van menselijke geschiedenis hier wettelijk bewaard blijven voor de toekomst. De Konijnenberg is niet zomaar een zandheuvel in het dorpscentrum: het is een monument van zand en hout. Het is een landschap dat door de eeuwen heen is gevormd door de strijd van de inwoners van Vosselaar tegen het zand. Wil je weten hoe dit bijzondere landschap precies is ontstaan? Klik dan door naar het deel over de ontstaansgeschiedenis van de Konijnenberg.

Zorgen voor de toekomst

Ook de toekomst van de Konijnenberg vraagt zorg. In 2007 werd een eerste geïntegreerd beheerplan opgemaakt voor het beschermde landschap. Dat plan bepaalt hoe natuur en erfgoed samen beheerd worden. Zo grazen er af en toe schapen, werd het hakhoutbeheer opnieuw onderzocht en kwamen er fietssluizen. Niet alle activiteiten zijn nog zomaar mogelijk: voor ingrepen of evenementen is een toelating van onroerend erfgoed nodig. Zo blijft de Konijnenberg beschermd voor volgende generaties. Eind 2027 loopt het huidige beheerplan af. De gemeente werkt de komende jaren samen met verschillende partners aan een nieuw plan, zodat ook de toekomst van dit bijzondere landschap verzekerd blijft.